TBMM’den Sosyal Medya ve Oyun Platformlarına Yönelik 5651 Sayılı Kanunda Önemli Değişiklikler
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), sosyal medya ve oyun platformlarını kapsayan 5651 sayılı kanunda önemli değişiklikleri onayladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve uluslararası kuruluşlar olan We Are Social & Meltwater’ın verilerine göre, Türkiye’de 70 milyondan fazla aktif internet kullanıcısı bulunuyor. Bu dijital ortamda zaman zaman “zararlı mı değil mi?” tartışmaları gündeme geliyor. 7 Ağustos 2024 tarihli Roblox ve 9 Ekim 2024’te Discord’un yasaklanmasının ardından, “Sosyal Medya ve Oyun Yasası” olarak bilinen yeni düzenleme, 21 Nisan 2026’da kabul edildi. Kamuoyunda bu değişiklikler hakkında farklı görüşler mevcut; bazıları yasayı desteklerken, diğerleri karşı çıkıyor. Cumhuriyet gazetesi, konuyla ilgili görüş almak üzere akademisyenlere, oyun geliştiricilerine ve hukukçulara başvurdu.
DİJİTAL GÖZETİM SİSTEMİ Hukukçu ve akademisyen Prof. Dr. Yaman Akdeniz, bu düzenlemeleri Türkiye’nin küresel açık internetten koparılması sürecinin bir parçası olarak değerlendirdi. Akdeniz, “İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) olarak daha önce uyardığımız ‘Dijital İtaat Rejimi’nin yasal çerçevesi bu düzenlemeyle tamamlanmıştır. Sosyal medya platformları, bant daraltma uygulamaları, yüksek para cezaları (küresel cironun %3’ü) ve içerik kaldırma zorunluluğu gibi baskılarla devletin sansür mekanizmalarına dönüşmüştür.” dedi.
HEDEF: GÖZETİM MODELİ Prof. Dr. Akdeniz, kimlik doğrulama altyapısının oluşturulmasının ardından, bu düzenlemelerin medya yorumları, basit ilan siteleri ve çöpçatanlık uygulamalarına kadar yayılabileceğini belirtti. Nihai hedefin, devletin tüm adımları izlediği ve kimliksiz hareket etmenin mümkün olmadığı bir gözetim sistemi olan ‘Panoptikon’ olduğunu ifade etti. Ayrıca, 15 yaş ve üzerindeki kullanıcıların sosyal medya hesaplarının e-Devlet üzerinden T.C. kimlik numarasına bağlanmasının, büyük bir ‘dijital fişleme’ pratiği oluşturacağını vurguladı. Bu durumun, yurttaşların eleştirilerini özgürce ifade etmelerini zorlaştıracağı ve ciddi bir otosansür yaratacağını belirtti.
PLATFORMLARIN TEPKİSİ Beklentiler, Türkiye’nin getirdiği zorunlu düzenlemelere sosyal medya ve oyun platformlarının nasıl yanıt vereceği yönünde. Uzmanlar, bu platformların yasaya karşı sessiz kalmasının kabullenme olarak yorumlandığını ve Türkiye pazarından çekilmeyeceklerini ifade ediyor. Prof. Dr. Akdeniz, “Sessizliklerine bakarak, Türkiye’den çıkmak gibi bir niyetleri olmadığını, mevcut düzenlemeyi kabullenip itaat edeceklerini söyleyebilirim. Ticari çıkarları nedeniyle direnmek bir yana, bu şirketler uzun süredir Türkiye’deki insan hakları ve ifade özgürlüğü ihlallerinin bir parçası konumundalar. Yeni düzenlemenin getirdiği otomatik içerik kaldırma ve yaş doğrulama gibi yükümlülükleri de sessizce uygulayacaklardır.” diyerek süreci değerlendirdi.
OTOSANSÜR KAYGILARI 5651 sayılı kanunda yapılan son değişiklikler, dijital ekosistemde kaygılara neden oldu. Beykoz Üniversitesi Öğretim Üyesi ve oyun geliştiricisi Dr. Erdinç Kaygusuz, bu düzenlemelerin ilk bakışta teknik görünse de aslında oyun geliştiricilerin endişelerini artırdığını belirtti. Oyun dünyası, yeni düzenlemelerin olumsuz etkilerini daha derinlemesine yaşamakta ve bu durum, sektördeki yaratıcılığı tehdit eden bir unsur haline gelmektedir.
