ABD’de yetişkinlerin yalnızca yüzde 33’ü geçtiğimiz yıl bir müzeyi ziyaret ettiğini söylüyor. Buna karşın müzeler için tek bir ziyaretçiyi ağırlamanın maliyeti 82 dolar. Yani ziyaretçi artışı her zaman finansal rahatlama anlamına gelmiyor.
Müzeler çıkışı iş birliklerinde arıyor. Modern Sanat Müzesi (MoMA) ile oyuncak devi Mattel arasında kurulan beş yıllık ortaklık bunun örneklerinden biri. Bu iş birliği kapsamında, Vincent van Gogh’un Yıldızlı Gece tablosunun basılı olduğu bir elbise giyen Barbie’nin de dahil olduğu toplam yedi oyuncak üretildi. Sanat, sergi salonundan vitrine taşındı.
SIFIR ALICI BULAN PAHALI ESERLER
Müzayede salonları ise ayrı bir çelişki yaşıyor. Sotheby’s, Mayıs ayında Alberto Giacometti’ye ait bir bronz büstü 70 milyon dolarlık fiyat etiketiyle satışa sundu. Eser, bahar müzayedelerinin en pahalı parçasıydı. Ancak alıcı çıkmadı. Sonuç: 70 milyon dolarlık beklenti, 0 dolar gelir.
Alberto Giacometti
Buna karşın tartışmalı işler hala ilgi görüyor. Maurizio Cattelan’ın tamamen işlevsel, 18 ayar som altından yapılmış klozeti America, Sotheby’s müzayedesinde 12,1 milyon dolara satıldı.
Maurizio Cattelan
Sanat piyasası sınırlarını oyuncular da zorluyor. Adrien Brody, kendi yaptığı bir orijinal tabloyu 425 bin dolara sattı. Sinema yıldızının tuvali, birçok genç sanatçının yıllık kazancını tek kalemde geride bıraktı.
Adrien Brody
FUARLAR DÜŞÜŞTE, PİYASA DARALIYOR
Sanat fuarları eski cazibesini yitiriyor. Geçen yıl sanat tüccarlarının yalnızca yüzde 31’i fuarlarda yeni müşteri bulabildi. 2024’te iki yeni sanat fuarı açılırken, aynı dönemde 31 fuar kapandı.
Bu tablo, küresel piyasadaki daralmayla örtüşüyor. Küresel sanat piyasası satışları geçen yıl yüzde 12 geriledi. Alıcı geri çekiliyor, satıcı bekliyor.
GÜVEN KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Sanat koleksiyoncularının yüzde 69’u fiyatlandırma, provenance (eserin geçmişi) ve ek bilgilere dair şeffaflık eksikliğinin satın alma kararlarını olumsuz etkilediğini söylüyor. Yani güven krizi derinleşiyor.
Bu güvensizlik ortamında performans sanatı da sınırları zorluyor. Marina Abramović’in son performansı, dört saat süren, sürükleyici ve erotik Balkan ritüeli olarak tanımlanıyor. İlgi büyük olsa da tartışma daha da büyük…
Marina Abramović
MÜZE HIRSIZLIKLARI
2025’in karanlık başlıklarından biri de müze soygunları oldu. Eylül ayında Paris Ulusal Doğa Tarihi Müzesi’nden 711 bin dolar değerinde altın eşya çalındı. Bu olaydan sadece 33 gün sonra, bu kez Louvre Müzesi hedef alındı. Tahmini değeri 102 milyon dolar olan sekiz parça mücevher yedi dakikalık bir soygunda götürüldü. Olayın ardından dört şüpheli gözaltına alındı.
ALGIDA KIRILMA
Bir başka kırılma noktası ise algıda yaşanıyor. Amerikalıların yüzde 77’si Piet Mondrian’ın Kırmızı, Mavi ve Sarı ile Kompozisyon adlı eserini kendisinin de kopyalayabileceğini düşünüyor.
Daha çarpıcı olan ise şu: Amerikalıların sadece yüzde 12’si, sanat dahil olmak üzere insan üretimi içerik ile yapay zeka tarafından üretilen içerik arasındaki farkı ayırt edebileceğinden emin.
