İran ve ABD arasındaki müzakereler, iki ülkenin karşılıklı taleplerinin artmasıyla giderek karmaşık bir hal alıyor. ABD, Tahran ile bir ateşkes sağlamak amacıyla hazırladığı 15 maddelik planı sundu, ancak İran’ın bu plana karşı yalnızca 7 maddeyle cevap verdiği görülüyor. The Wall Street Journal’da yer alan haberlere göre, İran, barış görüşmelerine katılmak için oldukça yüksek ve kapsamlı talepler listesi ile çıkıyor. Bu talepler arasında, Körfez bölgesindeki tüm ABD askeri üslerinin kapatılması, İran’a yönelik saldırılar için tazminat ödenmesi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan gemilerden ücret alınması gibi maddeler yer alıyor. Ayrıca, İran’a uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması, İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarının son bulması ve İran’ın füze programının kısıtlama olmaksızın devam etmesi de bu taleplerin arasında.
ABD yetkilileri, İran’ın getirdiği talepleri “gülünç ve gerçek dışı” olarak nitelendirirken, İran’ın sert duruşunun diplomatik çözüm arayışlarını zorlaştırdığını ifade ediyor. ABD, İran ile iletişimde olduklarını belirtse de, İran bu durumu yalanlıyor. Türkiye, Mısır ve Pakistan gibi ülkelerin arabuluculuk çabaları devam ederken, Pakistan’ın barış görüşmelerine ev sahipliği yapma önerisi ABD Başkanı Trump tarafından destekleniyor. İran’ın Pakistan Büyükelçisi, ABD ile doğrudan veya dolaylı bir görüşme olmadığını belirterek, dost ülkelerin diyalog ortamını oluşturma çabalarının savaşı sona erdirmeye yardımcı olabileceğini umduğunu ifade etti.
Pakistanlı kaynaklar, İran’ın tazminat talep ettiğini ve füze kapasitesinin sınırlandırılmasını reddettiğini aktarıyor. ABD’nin 15 maddelik planında, İran’dan nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması, nükleer silah peşinde olmayacağına dair taahhüt vermesi ve uranyum zenginleştirmesini durdurması talep ediliyor. Ayrıca, Natanz, İsfahan ve Fordow nükleer santrallerinin imha edilmesi ve Atom Enerjisi Kurumu’nun İran içindeki tüm verilere erişebilmesi gibi şartlar da talep ediliyor. ABD, İran’dan vekalet savaşlarından vazgeçmesini ve bölgedeki vekil güçleri maddi destekten ve silahlandırmaktan uzak durmasını da istemekte. Hürmüz Boğazı’nın açık kalması ve serbest bir bölge olarak kalması da müzakerelerin gündeminde yer alıyor.
İsrail’in güvenlik kaynakları, İran’ın müzakerelerdeki tavizleri göz önüne alındığında, bunun ateşkesin sağlanmasında zorluklar yaratabileceğini öne sürüyor. İran, ABD’nin sunduğu planı reddettiğini belirtirken, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, müzakereler esnasında iki kez bombalandıklarını hatırlatarak Washington’a güvenmediklerini vurguladı. İran askeri sözcüsü Zülfikari, ABD’nin “stratejik bir yenilgiden” kurtulmak için kendisiyle müzakere yaptığını savunarak, “Yenilginizi anlaşma olarak adlandırmayın. Bizim gibiler, sizin gibilerle anlaşma yapmayacak” şeklinde konuştu. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderleri ise, İran’ın yeterince zayıflatılmadığı sürece tehdit olmaktan çıkamayacağını belirterek, bu durumun bölgedeki güvenliği tehdit edebileceği uyarısında bulundu.
